Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.



NASA odziera ze złudzeń

10 grudnia 2006, 17:55

NASA pozbawiła złudzeń osoby, które kupiły działki na Księżycu. Zdaniem agencji cieszące się w pewnym momencie dużym powodzeniem akty własności kawałka Księżyca nie mają żadnej wartości.


Mechaniczni murarze

8 stycznia 2008, 23:35

Koreańscy budowlańcy raczej nie okażą entuzjazmu na wieść o najnowszych wynalazkach, jakie mają pojawić się w ich branży. Ministerstwo budownictwa i transportu tego kraju ogłosiło bowiem, że dysponuje technologiami, które umożliwią budowanie wieżowców bez udziału ludzi. Wśród urządzeń, które mają to umożliwić wymienia się "inteligentne" dźwigi, a także roboty zdolne do samodzielnego dokręcania śrub.


Z dużą głową, bez rotacji

22 kwietnia 2009, 08:48

W porównaniu do innych naczelnych, poród u człowieka jest trudniejszy. Powodem jest duża głowa dziecka, która dodatkowo musi się obracać, by wpasować się w kanał rodny. Rekonstrukcja budowy miednicy u neandertalskich kobiet wykazała, że one również wydawały na świat wielkogłowego noworodka, lecz rotacja jeszcze u nich nie zachodziła.


Pracują nad kolejnymi akceleratorami cząstek

28 lipca 2010, 12:29

Wielki Zderzacz Hadronów (LHC) jeszcze nie osiągnął pełni mocy, a uczeni już planują budowę nowego - jeszcze droższego - akceleratora cząstek.


Iloraz inteligencji zmienia się przez całe życie?

21 października 2011, 12:51

Iloraz inteligencji może znacząco wzrosnąć lub spaść w wieku nastoletnim. Zjawisko to wiąże się ze zmianami w budowie naszego mózgu.


"Muzykantka" z głębin

14 listopada 2012, 13:49

Naukowcy z Monterey Bay Aquarium Research Institute (MBARI) odkryli u wybrzeży Kalifornii drapieżną gąbkę, której wygląd jest, oględnie mówiąc, niecodzienny. Ponieważ podstawowy element ich struktury kojarzy się z harfą, ewentualnie lirą, nawiązano do tego w nazwie Chondrocladia lyra.


Teleskop czas rozpocząć

7 lutego 2014, 12:11

Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba (JWST) w końcu wyszedł na prostą. Następca Teleskopu Hubble'a był przez lata nękany problemami. Wielokrotnie słyszeliśmy o opóźnieniach i przekroczeniach założonego budżetu, nie mogliśmy być pewni kiedy urządzenie zostanie ukończone i kiedy rozpocznie pracę


Budowa skrzydeł daje fory samicom monarchów

4 listopada 2015, 10:38

Porównanie cech fizycznych samic i samców danaidów wędrownych wykazało, że choć samice mają mniejsze skrzydła i mięśnie lotne, ich skrzydła są grubsze i unoszą mniejszą wagę w przeliczeniu na jednostkę powierzchni. Dzięki temu są bardziej wytrzymałe i w locie zapewniają lepsze osiągi.


Chromosomy zbudowane inaczej niż sądzono

24 listopada 2016, 13:04

DNA stanowi tylko około połowy chromosomu. To o wiele mniej niż dotąd sądzono.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk